datagott > hobby.* > hobby.elektronica

O. Udeman (02.03.2020, 13:05)
Op 2-3-2020 om 10:47 schreef J. J. Lodder:
> O. Udeman <noid> wrote:
>> Wil het echt niet tot je doordringen

> dat megawatts de ruimte ingooien op de middengolf
> een voledig verouderde manier van communiceren is?
> Jan

Nee. Je gebruikt dan een simpele zender. En dus voor het hele land. Met
een simpele radio met ingebouwde antenne overal te ontvangen. Is toch
vrij slim. In elk geval slimmer dan alles vol zetten met joekels van
zenders die niet verder komen dan een paar kilometer. Als je het
fenomeen DAB+ kent, denk ik dat ik verder niets meer hoef te zeggen.
Mat Nieuwenhoven (02.03.2020, 17:01)
On Mon, 2 Mar 2020 12:05:08 +0100, O. Udeman wrote:

>Op 2-3-2020 om 10:47 schreef J. J. Lodder:
>Nee. Je gebruikt dan een simpele zender. En dus voor het hele land. Met
>een simpele radio met ingebouwde antenne overal te ontvangen. Is toch
>vrij slim. In elk geval slimmer dan alles vol zetten met joekels van
>zenders die niet verder komen dan een paar kilometer. Als je het
>fenomeen DAB+ kent, denk ik dat ik verder niets meer hoef te zeggen.


Maar ook de middengolfzenders bestreken niet het hele land. In de
verder weg gelegen hoeken als zuid-Limburg had je steunzenders.
Middengolf reikt wel erg ver 's avonds, >1000 km lukt vaak, en werkt
ook binnenshuis als er geen storing is van led verlichting of TVs.
Met klassiek FM zou je in principe ook het hele land kunnen
bestrijken met een paar hooggeplaatste zenders, weet niet of dat
totaal minder vermogen is. Wel is b.v. NPO1 FM radio in mijn
woonplaats niet overal in de auto goed te ontvangen. En met
smartphones met als antenne het oortjessnoertje is de ontvangst nog
slechter, naar mijn ervaring (b.v. binnenshuis). Met DAB+ zal het
erger worden door de hogere frequenties, zeker binnenshuis, en dan
moet je ook nog zo'n radio hebben.

Mat Nieuwenhoven
Mat Nieuwenhoven (02.03.2020, 17:06)
On Sun, 1 Mar 2020 21:20:51 +0100, Rink wrote:

<snip>
>Alleen met een mobieltje gedurende korte tijd, zoals hierboven beschreven.
>De vaste telefoon valt uit, tenzij je nog een hele ouderwetse
>aansluiting hebt, waarbij tussen thuis en de centrale geen apparatuur
>zit maar alleen een koperkabel.
>In Nederland bestaat dit niet meer voor vaste telefonie, alles gaat voor
>een groot deel via glasvezel.


Bestaat nog steeds (ik dacht 200.000 aansluitingen), en werkt
inderdaad nog als internet en telefoon via internet uitvalt, of dat
internet nou via kabel of glasvezel gaat. Als lokaal de stroom
uitvalt ben je ook de internet toegang kwijt, weet niet of een accu
dat oplost en hoe lang. Klassieke telefoon werkt dan nog wel.

Mat Nieuwenhoven
Rob (02.03.2020, 17:46)
Mat Nieuwenhoven <mnieuw> wrote:
> Met DAB+ zal het
> erger worden door de hogere frequenties, zeker binnenshuis,


Maar met DAB+ kun je een heleboel kleine zenders op dezelfde frekwentie
laten werken en daarmee samen een dekkend netwerk maken zonder dat de
luisteraar of radio moet weten op welke frekwentie hij moet afstemmen
voor de beste ontvangst.
Rob (02.03.2020, 17:48)
Mat Nieuwenhoven <mnieuw> wrote:
> On Sun, 1 Mar 2020 21:20:51 +0100, Rink wrote:
> <snip>
> Bestaat nog steeds (ik dacht 200.000 aansluitingen), en werkt
> inderdaad nog als internet en telefoon via internet uitvalt, of dat
> internet nou via kabel of glasvezel gaat. Als lokaal de stroom
> uitvalt ben je ook de internet toegang kwijt, weet niet of een accu
> dat oplost en hoe lang. Klassieke telefoon werkt dan nog wel.


Echter op een gegeven moment gingen de mensen ipv de oude T65 een
"koordloze telefoon" kopen of een telefoon met handsfree mode oid en
die doen het ook niet als het lichtnet uitvalt.
O. Udeman (02.03.2020, 22:20)
Op 2-3-2020 om 16:01 schreef Mat Nieuwenhoven:
[..]
> erger worden door de hogere frequenties, zeker binnenshuis, en dan
> moet je ook nog zo'n radio hebben.
> Mat Nieuwenhoven

Klopt. DAB+ ontvangers zijn overigens voor relatief weinig te koop, dus
uitproberen is simpel, zonder er al te veel aan uit te hoeven geven.
Mijn ervaring is dat de ontvangst er van binnenshuis slecht is. In elk
geval vergeleken met de FM zenders waarvoor ze als alternatief zijn
bedoeld. Dat geldt zelfs voor de voor mij dichtstbijgelegen DAB zender
die nota bene op slechts ongeveer 5 kilometer afstand staat, ondanks de
ook nog eens meerdere kilowatt aan vermogen. Buiten gaat het prima, maar
zodra ik binnen ben is ontvangst zo goed als onmogelijk. Je moet dan
echt uitvogelen waar je de ontvanger plaatst. Eigenlijk werkt het alleen
vlak bij de ramen, aan de 'goede' kant van het huis. En de vermeend
betere ontvangstkwaliteit valt ook tegen. Gezien de lage bitrates die
worden gebruikt. is dat overigens niet zo'n wonder.
J. J. Lodder (02.03.2020, 23:26)
Mat Nieuwenhoven <mnieuw> wrote:

[..]
> slechter, naar mijn ervaring (b.v. binnenshuis). Met DAB+ zal het
> erger worden door de hogere frequenties, zeker binnenshuis, en dan
> moet je ook nog zo'n radio hebben.


Bij 100 MHz kan je makkelijk een flinke antennewinst bereiken
door in het horizontale vlak te bundelen.
Vandaar dat FM zenders met kWatt ERP gespecificeerd worden.
(voor Effective Radiated Power)
Een 'antenna gain' van 10 dB is geen enkel probleem,
en dat scheelt toch echt een factor tien
met wat je uit het net moet trekken. (20 dB lukt ook nog wel)

Kijk maar eens naar zo'n zendmast,
dan zie je een hele rij dipole boven elkaar,
voor de bundeling,

Jan
N. Coesel (02.03.2020, 23:57)
On 3/2/20 10:26 PM, J. J. Lodder wrote:
> Mat Nieuwenhoven <mnieuw> wrote:
> Bij 100 MHz kan je makkelijk een flinke antennewinst bereiken
> door in het horizontale vlak te bundelen.
> Vandaar dat FM zenders met kWatt ERP gespecificeerd worden.
> (voor Effective Radiated Power)
> Een 'antenna gain' van 10 dB is geen enkel probleem,
> en dat scheelt toch echt een factor tien
> met wat je uit het net moet trekken. (20 dB lukt ook nog wel)
> Kijk maar eens naar zo'n zendmast,
> dan zie je een hele rij dipole boven elkaar,
> voor de bundeling,


Ik weet niet of het 100% waar is maar ik heb ooit het volgende verhaal
gehoord: Heel lang geleden wilden ze vanuit Nederland Indonesie bereiken
via de middengolf. Dat lukte niet heel erg terwijl de radio amateurs via
FM geen enkel probleem hadden met vele malen minder vermogen.
O. Udeman (03.03.2020, 00:11)
Op 2-3-2020 om 22:57 schreef N. Coesel:
> On 3/2/20 10:26 PM, J. J. Lodder wrote:
> Ik weet niet of het 100% waar is maar ik heb ooit het volgende verhaal
> gehoord: Heel lang geleden wilden ze vanuit Nederland Indonesie bereiken
> via de middengolf. Dat lukte niet heel erg terwijl de radio amateurs via
> FM geen enkel probleem hadden met vele malen minder vermogen.


Dat verhaal kan niet kloppen. Om te beginnen al omdat FM geen golflengte
is.
N. Coesel (03.03.2020, 00:37)
On 3/2/20 11:11 PM, O. Udeman wrote:
> Op 2-3-2020 om 22:57 schreef N. Coesel:
> Dat verhaal kan niet kloppen. Om te beginnen al omdat FM geen golflengte
> is.


Ik heb zo'n vermoeden dat weinig weet van hoe radio werkt anders had je
zo'n opmerking niet gemaakt. Ik zal je op weg helpen: ieder radiosignaal
heeft een golflengte EN een frequentie. Frequenties en golflengtes
worden door elkaar gebruikt maar de relatie is 1 op 1.
BugHunter (03.03.2020, 00:46)
N. Coesel <nico> schreef op Ma 2 Mrt 2020 om 23:37:
> On 3/2/20 11:11 PM, O. Udeman wrote:
> Ik heb zo'n vermoeden dat weinig weet van hoe radio werkt anders had je
> zo'n opmerking niet gemaakt. Ik zal je op weg helpen: ieder radiosignaal
> heeft een golflengte EN een frequentie. Frequenties en golflengtes
> worden door elkaar gebruikt maar de relatie is 1 op 1.


Ik heb zo'n vermoeden dat ook jij weinig weet van
hoe radio werkt anders had je geweten dat de UHF
FM genoemd wordt omdat daar doorgaans met
Frequentie Modulatie gewerkt wordt.
O. Udeman (03.03.2020, 01:04)
Op 2-3-2020 om 23:37 schreef N. Coesel:
> On 3/2/20 11:11 PM, O. Udeman wrote:
> Ik heb zo'n vermoeden dat weinig weet van hoe radio werkt anders had je
> zo'n opmerking niet gemaakt. Ik zal je op weg helpen: ieder radiosignaal
> heeft een golflengte EN een frequentie. Frequenties en golflengtes
> worden door elkaar gebruikt maar de relatie is 1 op 1.


FM is een modulatiemethode en zegt niets over de gebruikte frequentie
(al dan niet omgerekend naar golflengte).
N. Coesel (03.03.2020, 02:53)
On 3/2/20 11:46 PM, BugHunter wrote:
> N. Coesel <nico> schreef op Ma 2 Mrt 2020 om 23:37:
>> Ik heb zo'n vermoeden dat ook jij weinig weet van

> hoe radio werkt anders had je geweten dat de UHF
> FM genoemd wordt omdat daar doorgaans met
> Frequentie Modulatie gewerkt wordt.


En??? Wat maakt dat uit? En je zegt precies hetzelfde. FM banden zitten
doorgaans hoger in de frequentie. Dat lijkt me redelijk voor de hand
liggend. Geen zin in zendamateur geleuter over VHF, UHF, etc. En ik weet
precies hoe radio en zo werkt omdat ik daar ooit nog eens voor geleerd
heb maar ik vind het niet interessant.
Rob (03.03.2020, 10:52)
N. Coesel <nico> wrote:
> On 3/2/20 10:26 PM, J. J. Lodder wrote:
> Ik weet niet of het 100% waar is maar ik heb ooit het volgende verhaal
> gehoord: Heel lang geleden wilden ze vanuit Nederland Indonesie bereiken
> via de middengolf. Dat lukte niet heel erg terwijl de radio amateurs via
> FM geen enkel probleem hadden met vele malen minder vermogen.


Jij bent een factor 1000 in de war in frekwentie. De oorspronkelijke
radioverbindingen werden geprobeerd in het VLF gebied (15-40 kHz dus
net boven het hoorbare gebied en ver onder de middengolf) waar men als
"zender" gewoon een wisselstroom generator gebruikte met een boel polen.
Er staat er nog een bedrijfsklaar in Zweden die zo nu en dan ingeschakeld
wordt als memorial, maar Nederland had ook zo'n ding in het speciaal
daarvoor gebouwde gebouw A in Radio Kootwijk ('de kathedraal').
Deze zenders konden alleen telegrafie (morse) overbrengen.

Echter amateurs hadden ontdekt dat het op hogere frekwenties veel beter
ging. Dus werden er in de jaren daarna eerst in naburige gebouwen en
later in dat gebouw zelf kortegolfzenders geplaatst, eerst ook voor
telegrafie maar later ook voor telefonie en telex. Dit waren dan
hogere frekwenties, dus de middengolf en hoger.

Met de modulatiemethode heeft dat inderdaad niet rechtstreeks te maken,
die is niet echt afhankelijk van de frekwentie hoewel je op VLF eigenlijk
alleen morse kunt doen door de beperkte bandbreedte en op de hogere
frekwenties in het hoogfrekwent spectrum (en de middengolf) is FM ook
niet echt praktisch doordat het relatief veel ruimte inneemt tov
van AM en SSB.
J. J. Lodder (03.03.2020, 10:55)
N. Coesel <nico> wrote:

> On 3/2/20 10:26 PM, J. J. Lodder wrote:
> Ik weet niet of het 100% waar is maar ik heb ooit het volgende verhaal
> gehoord: Heel lang geleden wilden ze vanuit Nederland Indonesie bereiken
> via de middengolf. Dat lukte niet heel erg terwijl de radio amateurs via
> FM geen enkel probleem hadden met vele malen minder vermogen.


Dat klopt inderdaad niet helemaal.
De middengolf gaat het inderdaad niet halen.
Ze deden het met ultra-lang,
kilohertzen en golflengtes van kilometers,
en heel veel vermogen. Vonkzenders!
Het zendergebouw bij Kootwijkerzand staat er nog,
en is een rijksmonument.
Die ultralange golven buigen met de aade mee,
en er komt nog net genoeg door voor telegrafie.

Maar de FM bij 100 MHz gaat het ook niet halen,
die gaat door de ionosfeer heen en komt nauwelijks verder
dan de horizon.

Maar daartussen in, op de 'korte golf',
worden de signalen door de ionosfeer gereflecteerd,
en is er een effectieve tunnel tussen het aardoppervlak
en de ionosfeer waardoor de signalen ver kunen komen.
Je moet wel naar de op het moment beste frequentie zoeken.

Jan

Soortgelijke onderwerpen